Verslag van de vergadering van 24 maart 2026 (2025/2026 nr. 22)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 16.20 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Kemperman i (FVD):
Voorzitter, dank u wel. Mijn fractie heeft aanhoudende zorgen over deze richtlijn, maar ook over de antwoorden die wij in het debat hebben gekregen. Alles platslaand komt het neer op de contradictie tussen het systeem en de leefwereld die de Duitse filosoof en socioloog Jürgen Habermas ons al eens heeft voorgehouden. Hij is overigens op 14 maart dit jaar overleden, maar dat terzijde. De leefwereld gaat over echte mensen die boten varen en vrachtwagens rijden. Het toverwoord dat ik telkens hoor, is een "level playing field". Dat is een typische systeembenadering: "level playing field", ceteris paribus, alles blijft hetzelfde. Maar het blijft natuurlijk niet hetzelfde. We hebben te maken met zakelijk versus particulier, nationaal versus internationaal, mkb versus grootbedrijf en met alle grilligheid van externe, niet-beïnvloedbare factoren die we ook in de geopolitiek tegenwoordig aan den lijve ondervinden. Het klinkt dus alsof mensen naar een systeem kijken, maar niet goed kunnen doorgronden wat er daadwerkelijk aan het gebeuren is in de wereld waar ze het over hebben.
Mijn fractie, Forum voor Democratie, heeft dan liever vooraf een risicoanalyse. Ik heb dan ook gepleit voor een maatschappelijke kosten-batenanalyse. Geen mkb-toets, maar een maatschappelijke kosten-batenanalyse, want dat is wezenlijk iets anders. Daarin neem je dus ook de winst wat betreft de duurzaamheid mee. De staatssecretaris zegt daarover dat ze later gaan evalueren. Ze gaan implementeren op basis van allerlei aannames — dat zijn die systeemwereldaannames — en vervolgens evalueren en kijken of het gewerkt heeft. Wij zijn daar niet van. Wij willen graag een gedegen risicoanalyse met scenario's. Ik heb daar ook een vraag over gesteld die niet beantwoord is. We willen een scenario voor het geval het misgaat, bijvoorbeeld wat betreft bevoorrading, faillissementen in de transportketen en mensen die niet kunnen voldoen aan al die verplichtingen en investeringen die ze opgelegd krijgen, die hun goedlopende machinerie of vervoersmiddelen moeten afschrijven en die dus technisch nog volkomen in staat zijn om te functioneren maar voor wie het niet meer economisch rendabel is dan wel niet meer toegestaan is. Dat soort scenario's ontbreken ten enenmale.
Een derde zorg die wij hebben, is het tekort aan bioafval. Het werd al genoemd. Investeerders vrezen er ook voor om daar hernieuwbare brandstoffen uit te herleiden. Gaan we die dan bijvoorbeeld ook uit het buitenland halen? Er werd net al toegegeven dat er veel uit het buitenland komt. Dat is natuurlijk eigenaardig. We willen iets duurzaams bereiken en gaan vervolgens met afvalstromen over de wereld slepen. Het doet me denken aan het verbranden van Italiaans huisvuil in de afvalverbrandingsovens in de Amsterdamse haven. Dat is raar. Wij begrijpen dat niet.
Dat leidt bij ons tot een tweetal moties, omdat de vragen en het debat niet hebben opgeleverd wat wij ervan verwachtten.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat er forse extra administratieve lasten en kosten voor het mkb zijn, zonder dat de regering een kwantificering van deze lasten heeft geleverd;
overwegende dat sancties al in 2026 van kracht worden en risicogericht toezicht uitblijft;
constaterende dat er geen specifieke vrijstellingen zijn voor het mkb;
verzoekt de regering om:
-
-de sancties voor niet-naleving van RED III-verplichtingen in de vervoerssector uit te stellen tot ten minste 1 januari 2028;
-
-het mkb actief te beschermen door middel van gerichte vrijstellingen, eventueel vereenvoudigde administratieve procedures en een aanvullende drempel op basis van bedrijfsgrootte,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Kemperman.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Daarmee maakt zij deel uit van de beraadslaging.
Zij krijgt letter F (36766).
De heer Kemperman (FVD):
Ik onderteken in rap tempo deze motie en dan kom ik bij de tweede motie.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat er geen inzicht bestaat in de totale financiële lasten van de RED III-implementatie voor de vervoerssector, inclusief brandstofprijzen, certificeringskosten, investeringen et cetera;
overwegende dat in economisch ongunstige omstandigheden het risico bestaat dat delen van de transportketen in de problemen komen;
constaterende dat er geen onafhankelijke kosten-batenanalyse is gedaan die aantoont dat de beoogde CO2-reductie opweegt tegen de economische schade;
verzoekt de regering om een onafhankelijke, volledige economische impactanalyse en kosten-batenanalyse (MKBA) uit te laten voeren naar de gevolgen van de RED III-implementatie in de vervoerssector, en de resultaten van deze analyse met de Kamer te delen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Kemperman.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Daarmee maakt zij deel uit van de beraadslaging.
Zij krijgt letter G (36766).
De heer Kemperman (FVD):
Voor wat betreft die economisch ongunstige omstandigheden: er dreigt immers een recessie, een hoge rente kan en een dalende vraag ook.
Dat was mijn verhaal, voorzitter. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Staatssecretaris, bent u in staat om direct te antwoorden of heeft u enige tijd nodig? Twee minuten?
Staatssecretaris Bertram i:
Ik wil nog even wat verifiëren.
De voorzitter:
Dan schors ik voor vijf minuten.