E250010
Laatste revisie: 13-03-2026

E250010 - Tussentijdse herziening van het cohesiebeleid



De Europese Commissie heeft op 1 april 2025 een voorstel gepubliceerd om het EU-cohesiebeleid te moderniseren. Het doel is het beleid doeltreffender te maken en te investeren in strategische Europese prioriteiten.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: gepubliceerd in Europees publicatieblad.

nationaal

Op 9 september 2025 besloot de commissie het antwoord van de minister van Economische Zaken voor kennisgeving aan te nemen.

Europees

Tijdens de Raad Algemene Zaken - Cohesiebeleid van 28 maart 2025 is gesprokenPDF-document over de tussentijdse herziening van het cohesiebeleid.


Kerngegevens

volledige titel

Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2021/1058 en Verordening (EU) 2021/1056 wat betreft specifieke maatregelen voor het aanpakken van strategische uitdagingen in het kader van de tussentijdse evaluatie

document Europese Commissie

COM(2025)123PDF-document, d.d. 1 april 2025

commissie Eerste Kamer

beleidsterreinen


Implementatie

Op 18 september 2025 verscheen de verordening 2025/1914PDF-document in het publicatieblad van de Europese Unie. Zij treedt in werking op 19 september 2025.


Behandeling Eerste Kamer

Op 9 september 2025 besloot de commissie het antwoord van de minister van Economische Zaken voor kennisgeving aan te nemen.

Op 28 augustus 2025 ontving de commissie een antwoord van de minister van Economische Zaken. Op 2 september is het verslag van een schriftelijk overleg vastgesteld (36771, B).

Op 17 juni 2025 is de brief met vragen verstuurd aan de minister van Economische Zaken a.i.

Op 10 juni 2025 leverden de fracties van BBB (Van Langen-Visbeek), PvdD (Visseren-Hamakers), JA21 (Baumgarten) en Volt (Perin-Gopie) inbreng voor schriftelijk overleg.

Op 13 mei 2025 besloot de commissie om op 10 juni 2025 inbreng te leveren voor schriftelijk overleg.

Op 8 april 2025 besloot de commissie EZ/KGG om een BNC-fiche aan te vragen over het voorstel en dit te agenderen zodra deze is ontvangen.


Standpunt Nederlandse regering

Op 9 mei 2025 ontving de Kamer het BNC-fichePDF-document over de tussentijdse herziening van het cohesiebeleid. Het kabinet geeft hierin aan de aanpassingen die de Commissie voorstelt op het gebied van concurrentiekracht en decarbonisatie, alsmede de energietransitie die daarvoor nodig is, te steunen. Hiervoor is volgens het kabinet de tussentijdse herziening van het cohesiebeleid nodig.

Het kabinet oordeelt positief over de bevoegdheid en subsidiariteit van het voorstel. Ook is het kabinet positief tegenover de proportionaliteit, maar plaatst daarbij wel een kanttekening voor wat betreft de 100% cofinanciering en de 30% voorfinanciering. Het kabinet vindt dat dit verder gaat dan noodzakelijk om de doelstelling van het voorstel te bereiken. Voor het kabinet zou een beperkte verhoging van het percentage voorfinanciering en/of EU-cofinanciering wel voor een positieve proportionaliteitsbeoordeling zorgen, mits de noodzaak hiervoor wel wordt onderbouwd.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

De Europese Commissie heeft op 1 april 2025 een voorstel gepubliceerd om het EU-cohesiebeleid te moderniseren. Het doel is het beleid doeltreffender te maken en te investeren in strategische Europese prioriteiten. Lidstaten worden verzocht delen van hun fondsen 2021-2027 te herprogrammeren. De focus ligt onder andere op concurrentievermogen, defensie, oostelijke grensregio's, betaalbare huisvesting en energietransitie. Financiële prikkels zoals hogere voorfinanciering stimuleren deze investeringen. Het doel is herprogrammering in 2025 af te ronden, zodat nieuwe programma's begin 2026 kunnen starten.


Behandeling Raad

Tijdens de Raad Algemene Zaken - Cohesiebeleid van 28 maart 2025 is gesprokenPDF-document over de tussentijdse herziening van het cohesiebeleid.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

De commissie voor Regionale Ontwikkeling (REG) behandelt het voorstel. De commissies voor Veiligheid en Defensie (SEDE), Financiën (BUDG), Economische en monetaire zaken (ECON), Werkgelegenheid en sociale zaken (EMPL), Milieu, Klimaat en Voedselveiligheid (ENVI), Industrie, onderzoek en energie (ITRE) en Transport en toerisme (TRAN) zijn aangesteld als adviescommissies.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

Op 8 juli 2025 stuurde de Tsjechische Senaat een politiek dialoog naar de Europese Commissie over het wetgevende voorstel.

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Alle bronnen